Maagproblemen

Wat is een maagzweer?

Het onderste deel (glandulaire gedeelte) van de maag wordt beschermd door een dun slijmlaagje dat over de maagcellen ligt. Dit slijmlaagje moet er voorzorgen dat het aanwezige maagzuur en voedselresten of bacteriën de maagcellen van het maagslijmvlies niet kunnen aantasten. Het maagzuur dat aanwezig is in de maag, zorgt voor het doden van bacteriën en helpt bij de vertering van het voedsel. Als de maag herhaaldelijk en langdurig geïrriteerd raakt, ontstaat er een wond in het slijmvlies van de maag. Die wond in het maagslijmvlies noemen we een maagzweer. Door het inwerken van het maagzuur kan deze slecht genezen en juist verergeren. Dit is erg pijnlijk en onaangenaam voor uw paard. In hele ernstige gevallen kan zelfs een maagbloeding ontstaan. Dus niet alleen vervelend voor uw paard, ook potentieel levensbedreigend!

Wat zijn de risicofactoren?

Omdat een paard van nature een grazer is, die de hele dag kleine beetjes eet, is er de hele dag maagzuur in de maag aanwezig. Met het eten wordt ook veel speeksel geproduceerd. In de maag zorgen het speeksel en de voedsel delen voor een natuurlijke neutralisatie van het maagzuur. In Nederland worden paarden vaak in stallen gehouden en kunnen ze niet de hele dag grazen. Daarbij worden de paarden vaak maar een paar keer per dag gevoerd, waardoor de maag dus ook grote gedeelten van de dag ' leegstaat' . Het maagzuur, dat dus continue aanwezig is, kan nu de hele tijd inwerken op het maagslijmvlies, wat hier niet tegen bestand is. Daarnaast voeren we paarden die moeten presteren ook veel krachtvoer. Dit doorgaans suiker- en koolhydraatrijke voer, maakt de maaginhoud juist zuurder, in plaats van dat het de maaginhoud neutraliseert. Met als gevolg meer zuur in de maag en dus meer kans op ontwikkeling van maagzweren.

Stress verhoogt ook de kans op het ontstaan van maagzweren. Denk bijvoorbeeld aan ziekte, of transport, een verandering van omgeving of bijvoorbeeld het toevoegen van nieuwe paarden aan de kudde. Maar ook vaak goed bedoelde, maar soms zware trainingen, of bijvoorbeeld het deelnemen aan spannende wedstrijden, kan stress opleveren bij uw paard. Denk ook eens aan het afspenen van veulens. Voor een veulen is dit een heel ingrijpende gebeurtenis.  Bovendien produceren veulens zowiezo al grote hoeveelheden maagzuur en is hun dunne darmwand uiterst gevoelig voor schade. De klinische symptomen kunnen in het begin heel subtiel zijn, maar kunnen snel verergeren en zelfs fataal worden.

Ook het behandelen met bepaalde medicatie, waaronder pijnstillers en ontstekingsremmers, heeft een negatief effect op het beschermende slijmlaagje in de maag.

Hoe herkent u een maagzweer?

Het vervelende van maagzweren en maagklachten is, dat ze vaak moeilijk te herkennen zijn. De verschijnselen zijn vaag en niet altijd allemaal aanwezig. De volgende symptomen kunnen duiden op maagklachten: •    Verminderde eetlust •    Wel hooi willen eten, maar geen krachtvoer! Of eerst hooi en dan pas krachtvoer. •    Veel drinken tijdens het eten •    Traag eten •    Gewichtsverlies •    Vage koliek verschijnselen •    Krabben met voorbeen •    Flehmen •    Kijken naar de buik •    Terugkerende koliekklachten •    Tandenknarsen •    Vaak geeuwen •    Pijn bij aansingelen •    Overmatig speekselen •    Afnemende prestaties •    Doffe vacht •    Luchtzuigen

Hoe weten we zeker dat uw paard een maagzweer heeft?

De diagnose is alleen definitief te stellen door het uitvoeren van een maagscopie. Hierbij wordt er een lange slang met daarin een camera en een lampje in de neus gebracht, waardoor we via de slokdarm in de maag uitkomen. Met die camera kunnen we het slijmvlies van de slokdarm, de maag en het voorste gedeelte van de dunne darm beoordelen. Wel is het belangrijk dat de maag van uw paard tijdens het onderzoek leeg is. Uw paard zal dus enige uren voor het onderzoek niet mogen eten of drinken.

Kunnen we een maagzweer behandelen?

Gelukkig is de behandeling van maagzweren goed mogelijk en makkelijk toe te dienen. Het medicijn tegen maagzweren is helaas niet goedkoop en vaak moet er langdurig behandeld worden voordat het maagslijmvlies volledig is hersteld. Dit samen maakt de behandeling van een maagzweer kostbaar. Voorkomen is altijd beter dan genezen, zeker in dit geval!

Hoe kan ik het ontstaan van een maagzweer voorkomen bij mijn paard?

Het uitgangspunt van het voorkomen van maagzweren is het zo natuurlijk mogelijk proberen te huisvesten en voeren van uw paard. Natuurlijk begrijpen we dat niet iedereen de beschikking heeft over oneindig veel weiland, maar er zijn wel manieren om er voor te zorgen dat een paard langer met zijn eten doet en/of meer kauwbewegingen moet maken. Het effect is tweeledig: De maag van uw paard staat minder lang leeg, waardoor maagzuur minder kans krijgt om op het slijmvlies in te werken. Én uw paard produceert meer speeksel waardoor het zuur in de maag beter wordt geneutraliseerd. De volgende tips kunnen helpen bij het voorkomen van een maagzweer: •    In de ideale situatie heeft uw paard onbeperkt toegang tot ruwvoer of loopt in de wei •    Voer vaker kleinere porties verdeeld over de dag •    Als dit niet mogelijk is, zorgt u voor ruwvoer in een slowfeeder of hooinet. Het duurt zo langer voordat het paard al zijn ruwvoer opheeft •    Voer liever eerst hooi en daarna krachtvoer. Zo is de inhoud van de maag geneutraliseerd voordat je weer zure inhoud toevoegt •    Voeg wat lucerne toe aan het krachtvoer: hierdoor doet uw paard langer over het eten en moet hij meer kauwen •    Probeer stress situaties te voorkomen •    Bied de hele dag door water aan •    Als u weet dat u een stressgevoelig paard heeft en er een mogelijke stress situatie optreedt: overweeg preventieve medicatie te geven

We helpen u graag bij het optimaliseren van uw huisvesting en bij het voorkomen van maagproblemen. Als u uw paard verdenkt van een maagzweer bel dan met een van onze dierenartsen voor advies.